cây tam thất

Điểm danh 10 tác dụng của cây tam thất- nhân sâm còn thua xa!

Trong dân gian từ xưa đến nay có rất nhiều loại cây thảo dược mang đến công dụng hiệu quả cho sức khỏe của con người như nhân sâm, đông trùng hạ thảo… đặc biệt trong số đó phải kể đến cây tam thất– loại cây mà ông bà ta vẫn nhận định đến nhân sâm còn phải thua xa với những tác dụng cực kỳ quý.

Tam thất là gì?

Tam thất hay sâm tam thất, kim bất hoán, điền thất nhân sâm là một loài thực vật có hoa trong họ nhân sâm. Tam thất vị ngọt hơi đắng, tính ôn, lá mọc vòng từ 3–4 lá một, cuống dài 3–6cm, mỗi cuống lá có từ 3–7 lá chét hình mác dài, mép lá có răng cưa nhỏ. Cụm hoa mọc thành tán đơn ở ngọn thân, hoa màu lục vàng nhạt. Quả mọng, hình cầu dẹt, khi chín có màu đỏ, hạt màu trắng. Mùa hoa vào tháng 5–7, mùa quả từ tháng 8–10.

Tam thất là cây thảo đặc biệt ưa bóng và ưa ẩm mát, mọc ở vùng núi cao trên 1.500m. Mùa đông, nhiệt độ xuống dưới 0ºC nhưng phần thân rễ của tam thất vẫn tồn tại.

Tam thất có mấy loại

Tam thất được chia làm 3 loại, cụ thể như sau:

– Tam thất bắc: Cây có thân nhỏ, sống được lâu năm. Cây cao khoản từ 30 – 60cm, thân mọc đứng, vỏ cây không có lông, có rãnh dọc, lá mọc vòng 3 – 4 lá một. Lá kép kiểu bàn tay xòe. Cây tam thất bắc cho thu hoạch củ sau khoảng từ 3 – 7 năm.

– Tam thất nam: Là dạng cây thảo không có thân mọc hoang ở chỗ ẩm mát ven sông hay bờ suối. Có thân, rễ và lá khá dày chắc chắn bảo vệ. Lá của cây tam thất nam được mọc thành từng tầu xếp chồng lên nhau, lá to, không có răng cưa, ra hoa màu tím. Loài hoa này ít được sử dụng trong y học, vì không phải là một vị thuốc bổ nên không có nhiều công dụng và tác dụng. Cây không có quả mà chỉ có củ nhẵn, hình hơi tròn.

– Tam thất rừng: Củ tam thất rừng có hình trứng hoặc hình thuôn một bên. Vỏ của chúng có màu trắng vàng. Dùng dao cắt vào thân bên trong có thịt màu trắng ngà. Nếm một ít thì có vị hơi cay cay giống như gừng. Loại cây này được trồng chủ yếu ở tại Việt Nam, Lào và miền nam Trung Hoa. Chúng chỉ thích nghi được với các chỗ ẩm ướt, ven bờ suối, ven núi hoặc các hốc khe.

Phân bố của cây tam thất

Cây tam thất còn được trồng ở Trung Quốc: Vân Nam, Quảng Tây, Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Giang Tây. Vân Nam trồng nhiều nhất và tam thất Vân Nam được coi là tốt nhất.

cay-tam-that-4

Ở Việt Nam tam thất chỉ mọc được ở vùng núi cao, độ cao trên 1.000m so với mực nước biển như Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng và Lạng Sơn nhưng số lượng không nhiều vì loại cây này thường thích hợp các vùng ôn đới hoặc cận ôn đới.

Trong đó, có thể khẳng định Lào Cai là vùng trồng Tam thất lớn nhất Việt Nam hiện nay, cây tam thất là cây ưa khí hậu mát mẻ và những vùng núi cao độ cao từ 1.600-2.300 m là phù hợp phát triển cây dược liệu này.

Công dụng của cây tam thất

Tác dụng chống oxy hóa

Dịch chiết giàu saponin của tam thất đã được chứng minh tác dụng chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi các gốc tự do gây hại.

Tuy nhiên, cơ chế của tác dụng này vẫn chưa được làm rõ. Đã có nghiên cứu chỉ ra rằng dịch chiết của tam thất có khả năng tương đối mạnh tạo thành phức chất với ion sắt, có tác dụng loại bỏ các gốc hdroxyl, hydrogen peroxide và chống lại anion peroxid, gốc DPPH.

Tác dụng chống viêm

Nghiên cứu của Trần Công Hòa và Vũ Minh Thục cho thấy chế phẩm chứa tam thất có khả năng kiểm soát căn nguyên và ngăn ngừa sự tái phát lại các triệu chứng của viêm mũi dị ứng.

Bên cạnh đó, một số thử nghiệm in vitro cũng đã được tiến hành chứng minh tác dụng chống viêm của tam thất. Cơ chế của tác dụng này có thể do khả năng ức chế enzym COX-2, ức chế TNFα, hoạt năng của phospholipase A2,…những yếu tố của phản ứng viêm của tam thất.

Tác dụng bảo vệ gan

Theo kết quả nghiên cứu trên chuột, dịch chiết nước nóng của tam thất cải thiện tình trạng men gan tăng gây ra bởi cồn. Cơ chế bảo vệ gan có thể do sự ức chế tạo thành hoặc hoạt động của các gốc tự do; nhờ đó ức chế quá trình khử lipid ở tế bào gan.

cay-tam-that-5

Tam thất cũng có khả năng chống sự tăng sinh của tế bào xơ gan và điều hòa rối loạn chức năng vi mạch gan (một nghiên cứu trên chuột đã chứng minh điều này).

Năm 2010, một tiến triển mới đáng mừng cho việc sử dụng tam thất để chống xơ gan là nghiên cứu của Geng và cộng sự đã chứng minh được Ginsenosid Rg1 trong tam thất thể sử dụng riêng biệt để mang đến tác dụng này.

Tác dụng nội tiết tố kiểu estrogen

Trong tam thất có chứa 2 chất (Ginsenosid Rg1 và Ginseniosid Rb1) có cấu trúc tương tự estrogen, do đó chúng có thể gắn bào thụ thể của estrogen trên tế bào và tạo ra tác dụng tương tự estrogen.

Vì thế, có thể mở ra một tiềm năng mới trong việc sử dụng tam thất nói chung cũng như chiết xuất ra 2 chất saponin nói trên trong liệu pháp điều trị thay thế hormon khi mà estrogen có tác dụng phụ có thể gây ung thư vú.

Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh

Trong tam thất có chứa saponin panaxatriol có tác dụng ức chế tế bào chết theo chương trình. Vì thế, tam thất có thể được sử dụng để điều trị Parkinson, Alzheimer và các bệnh thần kinh mà yếu tố gen là căn nguyên. Khả năng ức chế sự chết tế bào theo chương trình bởi saponin chiết xuất từ tam thất đã được thử nghiệm trên chuột và công nhận.

Tác dụng bảo vệ tim mạch

Có lẽ tam thất được biết đến nhiều nhất và sử dụng phổ biến nhất với tác dụng bảo vệ hệ tim mạch của nó.

Nhiều thử nghiệm trên chuột đã được tiến hành và cho thấy tác dụng bảo vệ cơ tim khỏi hoại tử theo cơ chế làm giảm sự quá tải của canxi nội bào gây bởi angiotensin II, gia tăng hoạt động của bơm canxi và làm giảm sự quá tải của cơ tim thất trái.

Ngoài ra là khả năng bảo vệ cơ tim khỏi tổn thương do thiếu máu cục bộ, chống lại sự rung nhĩ, giảm nhịp tim và chống lại sự tăng huyết áp ngoại vi hay cải thiện tình trạng xơ vữa động mạch.

Tác dụng chống tập kết tiểu cầu của saponin tam thất hầu như không thua kém gì so với aspirin – một loại thuốc thường được sử dụng với mục đích này nhưng có tác dụng phụ gây viêm loét đường tiêu hóa.

Hỗ trợ điều trị ung thư

Trong việc hỗ trợ điều trị ung thư, củ tam thất bắc cho thấy khả năng kỳ diệu giúp ngăn ngừa sự phát triển và di căn của các tế bào ung thư.

Về mặt Y học hiện đại thì hiện nay trên thế giới vẫn chưa có bất cứ một nghiên cứu lâm sàng nào có thể xác thực khả năng điều trị ung thư, phòng ngừa ung thư của tam thất. Vì vậy trong quá trình điều trị ung thư, người bệnh nên tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

Điều hòa kinh nguyệt

Thành phần hoạt tính trong tam thất có tác dụng giống hormon điều chỉnh trục sinh dục dưới, buồng trứng. Từ đó điều hòa chu kỳ kinh nguyệt ổn định.

Chống lão hóa

Thành phần hoạt tính saponin và flavonoid trong tam thất có thể cải thiện khả năng vận hành của các cơ quan liên quan trong cơ thể, chống lại các gốc tự do, chống oxy hóa, có thể đóng vai trò trong việc trì hoãn lão hóa.

Tác dụng giảm đau

Dịch chiết của rễ, thân lá tam thất đều có tác dụng cầm máu rõ rệt. Theo tài liệu nước ngoài, tam thất có tác dụng giúp lưu thông tuần hoàn máu, giảm lượng cholesterol trong máu, hạ đường huyết, kích thích hệ miễn dịch, ức chế vi khuẩn và siêu vi khuẩn, chống viêm tấy giảm đau,…

Những câu hỏi thường gặp của cây tam thất

Sử dụng tam thất như thế nào để đạt hiệu quả?

Theo dược học cổ truyền, tam thất có nhiều cách bào chế và mỗi cách bào chế khác nhau sẽ mang đến hiệu quả khác nhau.

cay-tam-that-3

Thông thường tam thất được dùng dưới 3 dạng:

+ Dùng tươi: Tam thất rửa sạch, giã nát rồi đắp lên vùng tổn thương.

+ Dùng sống: Rửa sạch, thái lát, tán thành bột để uống; nhằm chữa các chứng như xuất huyết, đại tiện ra máu tươi, đau thắt ngực do thiểu năng mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim, các bệnh về gan.
+ Dùng chín (tam thất thục): Tam thất rửa sạch, ủ rượu cho mềm rồi thái mỏng sao (sao qua hoặc sao vàng nhạt; có thể sao với dầu thực vật), tán bột, uống để bồi bổ cho cơ thể suy nhược, khí huyết bất túc.

+ Dùng sống chủ yếu để tán ứ chỉ huyết, tiêu thũng định thống; dùng chín chủ yếu để bồi bổ.

Liều dùng thông thường: mỗi ngày sắc uống từ 5 – 10g; uống bột từ 1,5 – 3,5g; dùng ngoài không kể liều lượng.

Những trường hợp nào không nên sử dụng tam thất?

Những giá trị trong điều trị bệnh, mang lại sự khỏe mạnh cho người dùng của tam thất là không thể phủ nhận. Nhưng không phải ai dùng cũng mang lại lợi ích to lớn như mọi người vẫn thường ca ngợi về nó.

Vì thế, hãy lưu tâm tới những đối tượng sau không nên dùng tam thất:

+ Những người cơ địa nóng: Tam thất là loại dược liệu có vị đắng, ngọt và tính hơi ôn. Đối với những người quá nóng thì sẽ gặp bất lợi là khi uống trong thời gian dài có thể gây ra phản ứng mẫn cảm (ngứa, mụn nhọt, dị ứng,…). Cho nên cần lưu ý khi sử dụng với đối tượng này.

+ Phụ nữ có thai: Tuyệt đối không nên sử dụng tam thất với các sản phẩm từ tam thất cho phụ nữ có thai vì tác dụng hoạt huyết có thể gây ảnh hưởng không tốt với thai nhi.

cay-tam-that-8

+ Những người đang chảy máu hay cơ địa dễ chảy máu: Những người này không nên sử dụng tam thất cũng bởi tác dụng hoạt huyết của tam thất.

+ Phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt nên chú ý điều này để tránh kinh nguyệt ra nhiều quá mức. Tuy nhiên, phụ nữ vốn huyết ứ làm kinh nguyệt không điều hòa có thể dùng tam thất để điều hòa kinh nguyệt dưới sự chỉ dẫn của thầy thuốc.

+ Người đang cảm lạnh: Cũng không nên dùng tam thất vì có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh.

+ Trẻ em: Cần phải cẩn thận khi cho trẻ em sử dụng tam thất.

+ Người bị tiêu chảy: Không nên sử dụng tam thất bởi chúng có thể gây nên tình trạng tử vong.

+ Những bệnh nhân có chức năng tim yếu: Sử dụng thận trọng.

Khi sử dụng tam thất, cần chú ý những gì?

Tuy tam thất là thảo dược thiên nhiên khá lành tính. Nhưng các bác sĩ đông y cũng khuyến nghị bệnh nhân cần lưu ý đến các vấn đề sau:

+ Tuyệt đối không sử dụng tam thất để điều trị bệnh trong thời kỳ cơ thể bị lạnh. Bởi bản chất của tam thất là lạnh, nên nó sẽ khiến cho tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

+ Người bị rong kinh không nên sử dụng tam thất vì nó có thể kích thích dòng chảy kinh nguyệt lâu hơn.

+ Không sử dụng tam thất với các loại trà, đặc biệt là trà có hương mạnh để không làm giảm tác dụng của tam thất. Các chuyên gia khuyến khích nên sử dụng riêng 1 mình tam thất để tối ưu hóa tác dụng của nó.

+ Không nên sử dụng quá 9g tam thất mỗi ngày.

+ Tam thất có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, nên tốt nhất không sử dụng tam thất khi đang mang thai.

+ Mỗi loại tam thất đều có những đặc tính chữa bệnh riêng. Tam thất nguyên có tác dụng tốt trong việc phân tám máu ứ, trong khi đó tam thất nấu chín lại có tác dụng vượt trội trong việc cải thiện chất lượng máu.

Liều dùng thông thường của tam thất là bao nhiêu?

Dùng 4–6g/ngày, dạng thuốc bột hoặc thuốc sắc.

cay-tam-that-2

Dùng ngoài giã đắp hoặc rắc thuốc bột để cầm máu. Thân cây và lá tam thất cũng được dùng làm chè hãm hoặc nấu cao uống.

Có nên dùng tam thất hằng ngày không?

Đối với những người bình thường thì dùng tam thất hằng ngày hoàn toàn có lợi, nhưng nếu cơ địa quá hàn hoặc quá nhiệt ăn tam thất nhiều sẽ bị nổi mẩn ngứa, dị ứng, mụn nhọt.

Dùng tam thất sống có bị tăng cân không?

Tam thất sống không những không làm bạn béo lên mà ngược lại chúng còn thúc đẩy cơ thể bài tiết mỡ thừa ra ngoài nếu kết hợp với vận động hợp lý. Tuy nhiên tam thất sống khá khó ăn, bạn có thể phơi khô tán thành bột mịn rồi trộn mật ong hoặc pha nước uống.

Bảo quản cây tam thất thế nào?

Tam thất nếu bảo quản không đúng sẽ khiến vị thuốc này không giữ được lượng dược tính như lúc đầu. Tốt nhất nên phơi, sấy khô để tiện bảo quản. Ví dụ đối với củ tam thất bạn cần rửa sạch bằng nước sôi để nguội thật sạch nhưng cần rửa nhanh để nước không ngấm được vào ruột củ.

Phơi khô qua nhiều nắng hoặc sấy ở nhiệt độ 55-60 độ C. Dùng đến đâu thái lát hoặc tán bột mịn một lượng vừa đủ. Chỉ nên dùng lượng thuốc đã chế biến trong tối đa là 1 năm.

cay-tam-that-6

Tam thất có giúp nam giới bổ thận tráng dương?

Trong tam thất có rất nhiều chất làm tăng số lượng cũng như chất lượng tinh trùng, giúp nam giới mạnh hơn trong “chuyện ấy” tuy nhiên không nên lạm dụng quá nhiều hoặc dùng trong thời gian dài dễ khiến lao lực.

Nên uống tam thất vào lúc nào?

Nên uống tam thất vào trước bữa ăn nếu chỉ uống với nước giúp hấp thu chất cực tốt, còn khi dùng bột tam thất kết hợp với mật ong thì bạn nên dùng mỗi khi thức dậy vào buổi sáng, còn trước khi đi ngủ bạn hãy sử dụng trà hoa tam thất để giấc ngủ được ngon giấc hơn cũng như hỗ trợ giảm cân nhanh chóng.

Có nên ăn tam thất sau khi sinh?

Người phụ nữ sau khi sinh con, dù ít hay nhiều đều lâm vào tình trạng khí hư huyết thiểu, nhất là với những người vốn dĩ đã suy yếu lại sinh con nặng cân, hoặc phải mổ lấy thai thì tình trạng hư tổn lại càng trầm trọng. Thêm nữa, sau khi sinh, huyết hôi thường chưa sạch, bộ phận sinh dục bị thương tổn ít nhiều nên triệu chứng đau nhức tại chỗ và toàn thân là khó tránh khỏi.

Bởi vậy, việc bồi bổ cơ thể, ích khí dưỡng huyết, hoạt huyết ứ, trừ huyết hôi chưa dứt, giảm đau chống viêm là hết sức cần thiết. Bài thuốc cần thiết cho người phụ nữ là: Theo dinh dưỡng học cổ truyền, thịt gà có công dụng ích ngũ tạng, bổ hư tổn, kiện tỳ vị và cường gân cốt.

Gà non hầm với tam thất tạo nên món ăn bài thuốc có công dụng ích ngũ tạng, bổ khí huyết, cường gân cốt, hoạt huyết chỉ huyết và giảm đau. Tuy nhiên cần sử dụng lượng vừa đủ không nên dùng quá nhiều cần tham khảo ý kiến của bác sỹ.

Tam thất có gây vô sinh hay không?

Hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định việc dùng tam thất ở các em nam còn ít tuổi sẽ gây vô sinh. Tuy nhiên vì tam thất có công dụng tư bổ cường tráng, làm tăng nội tiết sinh dục, do đó nếu sử dụng nhiều khi còn ít tuổi có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tuyến nội tiết về sau này. Tuy nhiên khi sử dụng cần tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn.

Video Credit: HOA BAN FOOD

Với những tác dụng tuyệt vời mang lại cho sức khỏe của cây tam thất, đảm bảo bạn khó lòng có thể bỏ qua một sản phẩm chất lượng như thế này, phải không nào?

Hãy cùng MuaHangODau chia sẻ bài viết này nhé!

Đọc thêm:

Nụ hoa tam thất

Sử dụng tam thất bắc để bảo vệ sức khỏe trái tim, tại sao không?

Tabs:

Cây tam that có tác dụng gì
Cây tam that rừng
Cây tam That nam
Cây tam that là cây gì
Cây tam that có độc không
Giá cây tam thất
Xem cây tam that
Lá cây tam thất bắc

Trả lời

Chat Zalo
Chat Facebook

0879.488.111